Опубликовано: 25.09.2020

Нам улууһугар «Намские просторы» диэн саҥа туристическай бырайыак олоххо киирэн, үлэтин-хамнаһын саҕалаабыт.

Бу бырайыак сүрүн сыалын-соругун, улууска туризм инники сайдыытын туһунан Намнааҕы «Бизнес инкубатор» салайааччыта Алексей Винокуров ааҕааччыларбытыгар билиһиннэрдэ: – Биһиги «Намские просторы» бырайыакка олоҕуран, Нам улууһугар туристскай дестинация сайыннарар былааннаахпыт. Туристскай дестинация диэн тугуй диир эбит буоллахха, бу түргэнник сайдан иһэр аныгы олохпутугар саҥа, уустук өйдөбүл. Дестинация — биир чопчу нэһилиэккэ, улууска, региоҥҥа, территорияҕа дьон өрөбүллэригэр, уоппускаларыгар ханнык эмэ дьыл кэмигэр, эбэтэр сылы быһа сынньанар, күүлэйдиир сирдэрэ. Манна нэһилиэнньэ иллэҥ кэмин дуоһуйа атаарарыгар анаан, сөптөөх, табыгастаах усулуобуйалар  баар буолуохтаахтар. Биһиги Нам улууһун территориятыгар туристскай дестинация сайдыытын саха норуотун философиятын, олоҕу, айылҕаны кытта сыһыанын уонна олус былыргы кэмҥэ үөскээбит саха уус-уран айымньытын — олоҥхону кытта ситимнээтибит. Улууспут Улуу Өлүөнэ эбэ киэҥ нэлэмэн Эҥсиэли хочотун үрдүгэр таалалаан сытар. Айылҕабыт кэрэтэ, хочобут сүдүтэ, модуна, саха норуотун бухатыырдарын хорсун быһыылара биһиги киэн туттар олоҥхоһуттарбыт: Бэдьээлэ, Дьиибэ Бытык, Хабыанньа, Буоратай, Бочоох айымньыларыгар хоһуйуллар. Олоҥхону төрүттээбит, Орто Дойду олоҕун кэпсиир сатабыллаах сэһэнньит — Сээркээн Сэһэн биһиги бырайыакпыт сүрүн геройунан буолуоҕа. Кини Эҥсиэли хочотугар үктэммит туристарга Нам улууһун баай историятын кэпсиэҕэ, сирдьит быһыытынан күүлэйдиир, сынньанар сирдэри-уоттары ыйан-кэрдэн биэриэҕэ. «Намские просторы» бырайыак сүрүн сыала-соруга: Нам улууһугар туризм инфраструктуратын сайыннарыы, элбэх туристическай маршруттары, объектары, инвестиционнай былаһааккалары оҥоруу. Итиэннэ улууспут территориятыгар оҕо аймахха сөптөөх, архитектурнай-этнографическай, культурнай-познавательнай, экологическай, экстремальнай, деловой, гастрономическай, нишевай курдук туризм көрүҥнэрин киллэриэхпитин баҕарабыт.

Билиҥҥи туругунан, Нам улууһун территориятыгар 10 туристическай бааза үлэлиир. «Песчаная гора», «Танхай», «Лазурный берег», «Деревня мастеров», «Кобяконская курья», «Үрдүк Иирэ», «Кэнкэмэ», «Якутская деревня», «Кылаҕыр», «Чуумпу кытыл» сынньалаҥ баазаларыгар дьиэ кэргэҥҥин, доҕотторгун-атастаргын, бииргэ үлэлиир дьоҥҥун кытта түмсэн, дуоһуйа сынньаныаххытын сөп. Балары таһынан, өссө 21 предпринимателлэр нэһилиэнньэҕэ анаан, бэйэлэрин туристическай баазаларын аһаары, дьиэ-уот туттан, объектарын ситэрэн-хоторон оҥосто сылдьаллар. Ол курдук, Граф Биэрэгэр «Ионовка», «Атырдьах», «Нава», «Исток», Фрунзеҕа «Халдьыгырыр», Түбэҕэ «Рафаэльскай», «Остров Даллык» экологическай, Никольскайга «Тойон Мэҥэтэ» архитектурнай-историческай, Партизаҥҥа «Туора Күөл», «Эйгэ» архитектурнай-этнографическай, Үөдэйгэ «Бардыалаах» спортивнай, Түбэҕэ «Туруйалаах» туристическай баазалар, Хатыҥ Арыы уонна Ленскэй нэһилиэктэр икки ардыларыгар «Эҥсиэли Киин» историческай-этнографическай, Салбаҥҥа «Борохой», Модукка Саха-Польскай туристическай комплекстар, Ленскэй нэһилиэккэ «Солевая пещера» доруобуйаны тупсарар кииннээх гостиница уо.д.а. Кэнники бу баазалар бэйэ-бэйэлэрин кытта ситимнээх буолуохтара. Холобура, Нам историятын, сирин-уотун үөрэтэ, билэ-көрө кэлбит дьон туризм культурнай салаатын талан, историческай музейдарга, этнографическай комплекстарга сылдьар маршруту талыахтарын сөп. Бу сынньалаҥ баазалара бары үлэҕэ киирдэхтэринэ, улууспутугар 2020-2021 сс. – 39, 2020-2022 сс. – 31, 2021-2022 сс. – 45, 2022-2023 сс. – 20, 2023-2024 сс. – 13, 2024-2025 сс. – 9, барыта холбоон 157 саҥа үлэ миэстэтэ тахсыахтаах. Бу «Намские просторы» бырайыакпыт номнуо икки программаҕа киирэн, инникитин олортон үбүлэнэр былааннаахпыт, ол курдук: «Стратегии развития туризма в Республике Саха (Якутия) на период до 2025 года» уонна «Развитие предпринимательства и туризма в Республике Саха (Якутия) на 2020-2024 годы». Иккис государственнай программаҕа киирэр ыарахан этэ, элбэх конкурсу ааспыппыт.  Манна олус элбэх сайаапкаттан, бастакынан, «Өлүөнэ очуостара» национальнай айылҕа пааркатын; иккиһинэн, Өймөкөөн улууһун; үсүһүнэн, Арктика сайдыытын уонна төрдүһүнэн, Нам улууһун талбыттара. Быйыл саас конкурс биллэриллибитигэр, улуус баһылыга Юрий  Слепцов дьаһалынан, улахан проектнай хамаанда тэриллэн, бары биир сомоҕо буолан үлэлээммит, маннык үрдүк ситиһиилэннибит. Саха сиригэр предпринимателлэр күннэрин чэрчитинэн, балаҕан ыйын 24 күнүгэр номнуо үлэлии турар уонна саҥа тутуллар туристическай баазалар хаһаайыннарын, предпринимателлэри мунньан, «Намские просторы» бырайыакпытын презентациялыыр былааннаахпыт. Тэрээһиҥҥэ бырайыак үлэтин-хамнаһын, үбүлээһин хайдах барарын, инники былааннар тустарынан сиһилии кэпсиэхпит.

                                                                                                                                                                                 Кэпсэттэ Майя ФЕДОРОВА

Подробнее: ulus.media